Za sam fakt posiadania długu w ZUS co do zasady nie idzie się do więzienia. Zaległość składkowa jest przede wszystkim problemem finansowym i administracyjnym: rosną odsetki, może pojawić się opłata dodatkowa, egzekucja albo zabezpieczenie na majątku. Ryzyko karne zaczyna się dopiero wtedy, gdy za samym saldem stoi konkretne zachowanie płatnika: uporczywe naruszanie praw pracownika, niezgłoszenie wymaganych danych, podanie danych nieprawdziwych albo ignorowanie obowiązków mimo wezwań i kontroli.
Najważniejsze jest więc rozdzielenie trzech poziomów ryzyka. Pierwszy to sam dług wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Drugi to wykroczenie z art. 98 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, na przykład za nieterminowe opłacanie składek. Trzeci to przepisy Kodeksu karnego, przede wszystkim art. 218 i art. 219, które nie obejmują każdej zaległości, lecz zachowania naruszające prawa pracownika albo zasady zgłaszania danych do ubezpieczeń społecznych.
Stan prawny w tekście odnosi się do 7 maja 2026 r. Ma to znaczenie zwłaszcza przy art. 98 ustawy systemowej, bo w obiegu nadal pojawiają się materiały ze starszą granicą grzywny.
Najkrótsza odpowiedź: sam dług to nie automatycznie przestępstwo
Jeżeli pytanie brzmi: "czy za długi w ZUS można iść do więzienia?", najkrótsza odpowiedź jest taka: nie za samo saldo na koncie płatnika. Zaległe składki nie zamieniają się automatycznie w przestępstwo tylko dlatego, że przedsiębiorca, spółka albo były płatnik nie ma pieniędzy na zapłatę. ZUS ma własne instrumenty dochodzenia należności i zwykle najpierw mówimy o odsetkach, decyzjach, egzekucji, zabezpieczeniach i ewentualnej grzywnie za wykroczenie.
To nie znaczy, że temat można zignorować. Płatnik składek ma obowiązek opłacać składki, składać dokumenty rozliczeniowe, zgłaszać wymagane dane i korygować błędy. Jeżeli problem dotyczy tylko chwilowej zaległości, a płatnik składa dokumenty, ustala saldo i próbuje uporządkować spłatę, ryzyko jest inne niż wtedy, gdy przez długi czas nie zgłasza pracownika, przekazuje nieprawdziwe dane albo nie płaci składek za ludzi mimo normalnego prowadzenia działalności.
Najpierw ustal, czy problemem jest samo saldo, brak dokumentów, nieprawdziwe dane, składki za pracowników czy pismo z organu. Dopiero potem oceniaj ryzyko karne.
Praktyczny filtr wygląda tak:
- Czy zaległość dotyczy wyłącznie własnych składek przedsiębiorcy, czy także pracowników albo zleceniobiorców?
- Czy wszystkie osoby zostały zgłoszone do ubezpieczeń, a dokumenty rozliczeniowe są złożone?
- Czy w dokumentach są dane sporne: okresy pracy, podstawa wymiaru, kod ubezpieczenia, zgłoszenie lub wyrejestrowanie?
- Czy ZUS prowadzi tylko rozliczenie salda, czy przyszło wezwanie, kontrola, wniosek o ukaranie albo informacja o zawiadomieniu karnym?
- Czy płatnik odpowiada na pisma i porządkuje dokumenty, czy od miesięcy ignoruje sprawę?
Jeżeli nie znasz odpowiedzi na te pytania, nie zakładaj ani najczarniejszego scenariusza, ani pełnego bezpieczeństwa. W sprawach składkowych o ryzyku decydują dokumenty i zachowanie płatnika, nie samo hasło "dług w ZUS".
Co ZUS może zrobić przy zaległościach
Zwykłe konsekwencje zaległości składkowych są dotkliwe, ale nie są tym samym co odpowiedzialność karna. Jeżeli składki nie zostaną opłacone w terminie, na koncie powstaje zaległość, od której naliczane są odsetki. Do wstępnego sprawdzenia kwoty można użyć kalkulatora odsetkowego ZUS dla płatników składek, ale sam kalkulator nie zastępuje sprawdzenia, czy saldo wynika z prawidłowych dokumentów.
Drugim instrumentem jest opłata dodatkowa. Zgodnie z art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w razie nieopłacenia składek albo opłacenia ich w zaniżonej wysokości ZUS może wymierzyć płatnikowi dodatkową opłatę do wysokości 100% nieopłaconych składek. To decyzja administracyjna, od której przysługuje odwołanie, ale nie wolno mylić jej z wyrokiem karnym.
Trzecim poziomem jest przymusowe dochodzenie należności. ZUS może prowadzić egzekucję w trybie administracyjnym albo sądowym. Egzekucja może objąć nie tylko składki, lecz także odsetki, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowe opłaty. ZUS wskazuje również środki zabezpieczające, takie jak hipoteka przymusowa albo zastaw skarbowy.
| Środek | Kto go stosuje | Co oznacza | Jak reagować |
|---|---|---|---|
| Odsetki za zwłokę | ZUS, przy rozliczeniu konta płatnika | Zwiększają kwotę do zapłaty za okres opóźnienia. Płatnik powinien je uwzględnić przy spłacie zaległości. | Sprawdź okresy zaległości, daty płatności i aktualne saldo, a dopiero potem planuj wpłatę albo wniosek o ulgę. |
| Opłata dodatkowa | ZUS w decyzji | Może wynieść do 100% nieopłaconych składek. Nie jest automatyczna, ale realnie zwiększa ciężar długu. | Przeczytaj uzasadnienie decyzji, sprawdź podstawę naliczenia i termin na odwołanie. |
| Egzekucja | Organ egzekucyjny ZUS, urząd skarbowy albo komornik sądowy | Przymusowe dochodzenie składek, odsetek, kosztów, kosztów upomnienia i dodatkowych opłat. | Ustal tytuł, kwotę, organ, zajęte składniki majątku i czy możliwe są raty lub inne działania wobec egzekucji. |
| Zabezpieczenie na majątku | ZUS przez właściwe procedury i rejestry | Może utrudnić sprzedaż nieruchomości, ruchomości albo praw majątkowych i zwiększyć presję na uregulowanie długu. | Sprawdź, czego dotyczy wpis lub wniosek, jaka jest kwota zabezpieczenia i czy obejmuje aktualne zaległości. |
| Zawiadomienie albo wniosek do sądu | ZUS, gdy widzi podstawy w innych przepisach | Może chodzić o zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa, wniosek o upadłość dłużnika albo inne działania ustawowe. | Nie odpowiadaj przypadkowo. Najpierw zbierz dokumenty i ustal, jakiego zachowania dotyczy pismo. |
Wniosek praktyczny: nawet bez wątku karnego dług w ZUS może szybko stać się problemem operacyjnym. Zajęcie rachunku, zabezpieczenie majątku albo opłata dodatkowa potrafią mocno pogorszyć płynność firmy. Dlatego samo uspokojenie, że "to nie jest automatycznie przestępstwo", nie wystarcza jako plan działania.
Wykroczenie z ustawy systemowej
Art. 98 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczy wykroczeń przeciwko przepisom tej ustawy. Na dzień 7 maja 2026 r. w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 199 przepis przewiduje grzywnę do 46 000 zł. To ważne, bo w obiegu nadal można spotkać materiały ze starszymi kwotami. Jeżeli poradnik, wzór pisma albo artykuł podaje dawny limit 5000 zł bez aktualizacji, traktuj go jako czerwoną flagę.
Najczęściej istotny punkt dla osoby z długiem w ZUS to art. 98 ust. 1 pkt 1a: niedopełnienie obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w przewidzianym przepisami terminie. To nadal nie jest to samo co przestępstwo z Kodeksu karnego. Mówimy o wykroczeniu, które może skończyć się grzywną, ale nie powinno być opisywane skrótem "nie zapłaciłeś ZUS, więc popełniłeś przestępstwo".
Ten sam art. 98 obejmuje też inne zachowania płatnika albo osoby obowiązanej do działania w jego imieniu: niezgłoszenie wymaganych danych, zgłoszenie danych nieprawdziwych, udzielenie nieprawdziwych wyjaśnień, utrudnianie kontroli, brak dokumentacji związanej z obliczaniem składek albo nieterminowe przesyłanie deklaracji i raportów miesięcznych.
Kiedy ryzyko grzywny rośnie
Ryzyko wykroczeniowe rośnie, gdy problem nie jest jednorazowym opóźnieniem, tylko powtarzalnym naruszaniem obowiązków. Szczególnie źle wygląda sytuacja, w której płatnik ma zaległości, nie składa deklaracji, nie odpowiada na pisma i dopiero po wszczęciu kontroli próbuje odtworzyć dokumenty z pamięci.
Nie ma też sensu zasłaniać się wyłącznie brakiem pieniędzy, jeżeli równocześnie nie ma porządku w dokumentach. Brak środków może tłumaczyć przyczynę zaległości, ale nie zastępuje zgłoszeń, raportów, korekt i kontaktu z organem. ZUS ocenia nie tylko saldo, lecz także wykonanie obowiązków płatnika.
Czerwona flaga: nieaktualna kwota grzywny
Jeżeli opierasz decyzję na materiale, który nadal podaje grzywnę do 5000 zł, zatrzymaj się. Aktualna górna granica z art. 98 ustawy systemowej, zweryfikowana na 7 maja 2026 r., wynosi 46 000 zł. To nie oznacza, że każda sprawa kończy się taką sankcją, ale oznacza, że stary limit nie powinien być podstawą oceny ryzyka.
Kiedy sprawa może wejść w Kodeks karny
Kodeks karny wchodzi do gry nie dlatego, że w ZUS istnieje jakakolwiek zaległość, lecz dlatego, że konkretne zachowanie może naruszać prawa pracownika albo przepisy o zgłaszaniu danych do ubezpieczeń społecznych. To jest główny punkt, w którym wiele uproszczonych tekstów miesza pojęcia.
Art. 218 § 1a k.k. dotyczy osoby, która wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, złośliwie lub uporczywie narusza prawa pracownika wynikające ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego. Sankcją może być grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Kluczowe są jednak słowa "złośliwie" albo "uporczywie" oraz związek z prawami pracownika. Nie każde opóźnienie w składce automatycznie spełnia te warunki.
Art. 219 k.k. dotyczy innego typu zachowania: naruszenia przepisów o ubezpieczeniach społecznych przez niezgłoszenie wymaganych danych, nawet za zgodą zainteresowanego, albo zgłoszenie danych nieprawdziwych mających wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. Tu również sankcją może być grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do lat 2. W praktyce przepis jest szczególnie ważny przy brakujących zgłoszeniach, zaniżonej podstawie wymiaru albo innych danych niezgodnych ze stanem faktycznym.
| Zachowanie płatnika | Możliwa podstawa | Typowe dowody | Czerwona flaga |
|---|---|---|---|
| Składki są opóźnione, ale dokumenty są złożone, osoby zgłoszone, a płatnik wyjaśnia saldo. | Najczęściej ryzyko finansowe i ewentualnie wykroczeniowe. | Saldo konta, deklaracje, potwierdzenia wpłat, korespondencja z ZUS. | Brak reakcji na wezwania mimo narastającej zaległości. |
| Dług dotyczy składek za pracowników i trwa długo mimo prowadzenia działalności. | Do sprawdzenia art. 98 ustawy systemowej i, przy uporczywości albo złośliwości, art. 218 § 1a k.k. | Listy płac, umowy, raporty miesięczne, historia wypłat, decyzje i wezwania ZUS. | Wypłacanie wynagrodzeń i jednoczesne wielomiesięczne ignorowanie składek za pracowników. |
| Osoba pracuje, ale nie została zgłoszona do ubezpieczeń. | Art. 98 ustawy systemowej albo art. 219 k.k., zależnie od wpływu i okoliczności. | Umowa, ewidencja czasu pracy, korespondencja, przelewy, zgłoszenia ZUS ZUA lub ZZA. | Tłumaczenie, że pracownik lub zleceniobiorca "zgodził się" na brak zgłoszenia. |
| W dokumentach podano nieprawdziwe dane wpływające na świadczenia. | Art. 219 k.k. oraz możliwe konsekwencje z ustawy systemowej. | Deklaracje, raporty imienne, korekty, dokumenty kadrowo-płacowe, decyzje świadczeniowe. | Korekta wygląda jak próba dopasowania dokumentów dopiero po kontroli albo po sporze o świadczenie. |
| Płatnik utrudnia kontrolę albo nie prowadzi dokumentacji. | Art. 98 ustawy systemowej; przy innych elementach także dalsza analiza karna. | Protokół kontroli, wezwania, lista brakujących dokumentów, odpowiedzi płatnika. | Brak dokumentów za okres, w którym zatrudniano osoby i wypłacano wynagrodzenia. |
Wniosek decyzyjny jest taki: jeżeli problem dotyczy wyłącznie zaległej kwoty, zaczynasz od salda i spłaty. Jeżeli pojawiają się pracownicy, brak zgłoszeń, nieprawdziwe dane albo uporczywe ignorowanie obowiązków, trzeba przejść z myślenia "mam dług" na myślenie "muszę wyjaśnić konkretne zachowanie i dokumenty".
Kto odpowiada: przedsiębiorca, pracodawca czy zarząd
W sprawach ZUS trzeba najpierw ustalić, kto jest płatnikiem składek i kto faktycznie działał w jego imieniu. Inaczej wygląda sytuacja jednoosobowego przedsiębiorcy, który ma zaległości wyłącznie z własnych składek. Inaczej pracodawcy, który rozlicza składki za pracowników. Jeszcze inaczej członka zarządu spółki, który nie jest płatnikiem jako osoba prywatna, ale może odpowiadać majątkowo za zaległości spółki w określonych warunkach.
Przy działalności jednoosobowej zaległości własne zwykle zaczynają się jako problem finansowy: składki, odsetki, ewentualna opłata dodatkowa, raty, odroczenie albo egzekucja. Ryzyko wykroczeniowe nadal istnieje, bo płatnik ma ustawowe obowiązki, ale wątek karny z art. 218 k.k. typowo wymaga praw pracownika. Jeżeli przedsiębiorca nikogo nie zatrudniał i nie podawał nieprawdziwych danych, analiza wygląda inaczej niż w firmie z personelem.
Przy pracodawcy istotne jest to, czy zaległości dotyczą składek za osoby zatrudnione oraz czy naruszenie ma cechy uporczywości albo złośliwości. Samo słowo "pracownicy" nie przesądza jeszcze odpowiedzialności karnej, ale mocno podnosi wagę sprawy. Trzeba sprawdzić, czy osoby były zgłoszone, czy raporty odpowiadały rzeczywistym wynagrodzeniom, czy były korekty i czy zaległości nie wpływały na prawa z ubezpieczenia społecznego.
Członek zarządu spółki wymaga osobnego rozróżnienia. Odpowiedzialność majątkowa za zaległości składkowe spółki to nie to samo co odpowiedzialność karna. Ustawa systemowa odsyła w tym zakresie do mechanizmów Ordynacji podatkowej, w tym reguł odpowiedzialności członków zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykaże przesłanek uwalniających, takich jak właściwy czas na wniosek upadłościowy, otwarcie restrukturyzacji albo brak winy.
Co sprawdzić przy zarządzie
- W jakim okresie powstały zaległości składkowe.
- Kto pełnił funkcję członka zarządu w tych okresach.
- Czy egzekucja wobec spółki była bezskuteczna w całości albo w części.
- Czy we właściwym czasie złożono wniosek o upadłość, otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ.
- Czy członek zarządu może wskazać majątek spółki pozwalający zaspokoić zaległości w znacznej części.
- Czy równolegle istnieją pisma dotyczące wykroczenia albo podejrzenia przestępstwa, czy wyłącznie decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej.
Praktyczny wniosek: członek zarządu nie powinien odpowiadać na pismo z ZUS tak, jakby chodziło wyłącznie o zwykłe wezwanie do zapłaty. Najpierw trzeba oddzielić odpowiedzialność majątkową za cudzy dług od ewentualnego osobistego zachowania, które mogłoby być oceniane wykroczeniowo albo karnie.
Co zrobić po wezwaniu albo po wykryciu zaległości
Ryzykowną reakcją jest przypadkowe tłumaczenie sprawy przez telefon bez dokumentów. W sprawach ZUS szczegóły rozstrzygają o wszystkim: okres zaległości, rodzaj składek, status osób ubezpieczonych, dokumenty rozliczeniowe, korekty, wezwania, kontrola i to, czy sprawa dotyczy tylko pieniędzy, czy również danych przekazanych do systemu.
Zacznij od uporządkowania konta płatnika. Pobierz saldo i historię rozliczeń z PUE/eZUS, sprawdź okresy niedopłaty i porównaj je z dokumentami księgowymi oraz kadrowo-płacowymi. Jeżeli zatrudniałeś osoby, nie poprzestawaj na saldzie globalnym. Osobno sprawdź zgłoszenia, wyrejestrowania, raporty imienne, deklaracje rozliczeniowe, listy płac, umowy i korekty.
Decyzja krok po kroku
- Ustal, czy pismo dotyczy salda, decyzji, kontroli, egzekucji, wniosku o ukaranie, zawiadomienia karnego czy odpowiedzialności osoby trzeciej.
- Pobierz z PUE/eZUS historię konta, saldo, okresy zaległości i dokumenty rozliczeniowe.
- Sprawdź, czy zaległość dotyczy wyłącznie własnych składek, czy także osób zatrudnionych.
- Zweryfikuj zgłoszenia do ubezpieczeń, wyrejestrowania, deklaracje, raporty imienne i ewentualne korekty.
- Zestaw dokumenty ZUS z księgowością, listami płac, przelewami i umowami.
- Jeżeli dane są błędne, ustal, czy można i trzeba złożyć korekty oraz jakie skutki one wywołają.
- Jeżeli dług jest bezsporny, oceń raty, odroczenie albo inny formalny sposób spłaty.
- Jeżeli przyszła kontrola, wniosek o ukaranie albo informacja o podejrzeniu przestępstwa, nie składaj ogólnych wyjaśnień bez analizy dokumentów.
Raty albo odroczenie mogą być rozsądnym ruchem, gdy dług jest realny, a płatnik ma zdolność do regularnej spłaty. Po zawarciu umowy ratalnej można spłacać zadłużenie w dłuższym okresie i na uzgodnionych warunkach, a postępowanie egzekucyjne może zostać zawieszone albo nowe nie będzie wdrożone. Złożenie samego wniosku nie gwarantuje jednak ulgi i samo w sobie nie musi zatrzymać egzekucji.
Kiedy same raty nie wystarczą
Raty porządkują dług, ale nie naprawiają fałszywych danych, brakujących zgłoszeń ani ryzyka związanego z prawami pracowników. Jeżeli problem polega na tym, że ktoś pracował bez zgłoszenia, w dokumentach wpisano nieprawdziwą podstawę wymiaru albo zaległości za pracowników trwały latami, sama umowa ratalna może być tylko jednym elementem działania. Równolegle trzeba uporządkować dokumenty i ocenić, czy nie ma ryzyka z art. 218 albo 219 k.k.
Podobnie przy spółce z narastającą niewypłacalnością. Jeżeli zaległości w ZUS są częścią szerszego kryzysu, a firma nie reguluje także podatków, wynagrodzeń i zobowiązań wobec kontrahentów, samo "dogadanie rat" może tylko przesunąć problem. Wtedy trzeba uczciwie ocenić, czy spółka ma jeszcze zdolność bieżącego działania, czy potrzebna jest szersza analiza upadłościowa albo restrukturyzacyjna.
Czerwone flagi, których nie wolno ignorować
Nie każda zaległość w ZUS jest sprawą karną. Są jednak sytuacje, w których czekanie i minimalizowanie problemu zwykle pogarsza pozycję płatnika. Czerwona flaga oznacza, że trzeba szybko zebrać dokumenty i przejść od ogólnego pytania "co mi grozi?" do analizy konkretnego zachowania.
Najpoważniejsze sygnały to brak zgłoszenia osoby, która faktycznie wykonywała pracę, oraz zgłoszenie danych nieprawdziwych mających wpływ na prawo do świadczeń albo ich wysokość. Nie pomaga argument, że zainteresowany "sam się zgodził", bo art. 219 k.k. wprost obejmuje niezgłoszenie wymaganych danych nawet za zgodą zainteresowanego.
Drugą grupą są wielomiesięczne albo wieloletnie zaległości za pracowników połączone z ignorowaniem pism. Im dłużej trwa stan naruszenia i im więcej było sygnałów z ZUS, tym trudniej przedstawiać sprawę jako zwykłe przeoczenie. Jeżeli jednocześnie firma wypłacała wynagrodzenia, przenosiła majątek albo finansowała inne wydatki, trzeba liczyć się z dużo bardziej szczegółowymi pytaniami.
Trzecią grupą są pisma procesowe: kontrola ZUS, wniosek o ukaranie, zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, egzekucja, zabezpieczenie na majątku albo decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności na osobę trzecią. Każde z nich wymaga innej odpowiedzi. Jedno ogólne pismo "proszę o umorzenie" zwykle nie rozwiąże problemu.
Lista sytuacji alarmowych
- pracownik albo zleceniobiorca wykonywał pracę, ale nie został zgłoszony do ubezpieczeń;
- dokumenty ZUS pokazują inne wynagrodzenie, okres pracy albo tytuł ubezpieczenia niż dokumenty kadrowe i przelewy;
- zaległości dotyczą składek za pracowników i trwają od wielu miesięcy;
- płatnik nie składa deklaracji albo raportów imiennych, mimo że działalność faktycznie trwa;
- po kontroli pojawiają się szybkie korekty, które wyglądają jak próba dopasowania dokumentów do ustaleń organu;
- przyszło wezwanie na kontrolę, wniosek o ukaranie albo informacja o zawiadomieniu do organów ścigania;
- członek zarządu otrzymał pismo o odpowiedzialności za zaległości spółki;
- egzekucja z majątku firmy jest bezskuteczna, a zarząd nie analizował wniosku o upadłość lub restrukturyzacji;
- ktoś proponuje "wyjaśnienie sprawy" bez czytania decyzji, protokołu, deklaracji i historii salda.
Wniosek praktyczny: jeżeli widzisz jedną z tych sytuacji, nie ograniczaj się do pytania o wysokość długu. Sprawdź dokumenty, zachowanie płatnika, okresy naruszeń i treść pisma z ZUS. To one zdecydują, czy sprawa zostanie na poziomie finansowym, wykroczeniowym, czy może wymagać analizy karnej.
FAQ
Czy za same długi w ZUS można iść do więzienia?
Co do zasady nie. Sam fakt, że na koncie płatnika istnieje zaległość składkowa, nie oznacza automatycznie odpowiedzialności karnej ani więzienia. Zaległość może jednak prowadzić do odsetek, opłaty dodatkowej, egzekucji, zabezpieczenia majątku i grzywny za wykroczenie. Ryzyko karne pojawia się przy konkretnych zachowaniach, takich jak uporczywe naruszanie praw pracownika, brak zgłoszenia wymaganych danych albo zgłoszenie danych nieprawdziwych.
Jaka grzywna grozi za nieopłacanie składek ZUS w terminie?
Na dzień 7 maja 2026 r. art. 98 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje grzywnę do 46 000 zł. Dotyczy to między innymi niedopełnienia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w terminie, ale także innych naruszeń, takich jak brak wymaganych danych, nieprawdziwe dane, utrudnianie kontroli albo nieterminowe dokumenty rozliczeniowe. Konkretna sankcja zależy od okoliczności sprawy.
Kiedy niepłacenie składek za pracowników może być przestępstwem?
Wątek karny trzeba sprawdzać przede wszystkim wtedy, gdy zachowanie ma cechy złośliwego lub uporczywego naruszania praw pracownika wynikających ze stosunku pracy albo ubezpieczenia społecznego. Wtedy znaczenie może mieć art. 218 § 1a k.k. Osobno działa art. 219 k.k., gdy płatnik nie zgłasza wymaganych danych albo zgłasza dane nieprawdziwe mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. Nie każda zaległość za pracowników jest automatycznie przestępstwem, ale każda wymaga dokładniejszej analizy dokumentów.
Czy członek zarządu odpowiada karnie za zaległości ZUS spółki?
Nie automatycznie. Członek zarządu może ponosić odpowiedzialność majątkową za zaległości składkowe spółki na zasadach wynikających z ustawy systemowej i Ordynacji podatkowej, zwłaszcza gdy egzekucja wobec spółki była bezskuteczna. To trzeba oddzielić od odpowiedzialności karnej. Ryzyko karne zależy od osobistego zachowania danej osoby, jej roli w sprawach pracowniczych i ubezpieczeniowych oraz od tego, czy doszło do uporczywego naruszania praw pracowników, fałszywych danych albo braku wymaganych zgłoszeń.
